Nee, niet King’s Quest, maar een queeste om een andere adventure. We hebben het over Sanitarium, een nogal duister spel op de PC uit 1998 (een voortreffelijk gamingjaar waarin ook Grim Fandango, Half-Life en Starcraft geoogst werden). Het is een isometrisch avontuur waarin de hoofdpersoon een ongeluk krijgt en in een gesticht ontwaakt. Vanuit daar start een bevreemdende rit door allerlei gedachtekronkels waarbij elke wereld een ander thema heeft. Een kruising tussen Silent Hill en Psychonauts, zo zou je het kunnen stellen.





Illegaal
In 1998 was ik bij lange na niet zo kapitaalkrachtig als ik nu ben, dus zomaar een nieuwe game kopen van 100 Gulden zat er niet in. Die grote kartonnen doos met het opengesperde oog wenkte me toe, maar het had geen zin. Ik nam mijn toevlucht -de schande- tot het illegale circuit. Downloaden op internet was destijds nog nauwelijks aan de orde; helemaal hip waren de ‘Twilight’ of ‘CrazyBytes’ CD’tjes die lustig werden gekopieerd en doorverkocht. Ze stonden vol geripte spellen waar dikwijls de tussenfilmpjes en muziek uit waren gesloopt om ruimte te besparen. Andere tijden, zelfde zonden.



(NB in 2007 is de (Nederlandse) maker van Twilight en CrazyBytes nog veroordeeld tot een boete van 1,5 miljoen Euro aan de Nederlandse staat. Bron: http://tweakers.net/nieuws/48008/maker-twilight-en-crazybytes-cds-veroordeeld.html)

Power Unlimited
In die tijd was ik verzot op het klassieke adventure-genre (zou ik er nu nog het geduld voor op kunnen brengen?) en Sanitarium raakte een snaar met zijn sfeervolle horror. Wat heet, het lanceerde mijn ‘carrière’ als gamejournalist! De Power Unlimited (die dinosauriër bestond toen ook al) schreef via zijn nieuwe agenda een wedstrijd uit waarin je een review op kon sturen. De winnaar werd gepubliceerd. Ik schreef een stukje over Sanitarium dat ik nu niet meer durf te lezen uit vrees dat het te afgrijselijk voor woorden is. Wonder boven wonder won ik en mijn review kwam in de PU te staan. De geripte kopie van Sanitarium zonder filmpjes of muziek kreeg een 8,6. De beloning was een spel naar keuze: na lang wikken en wegen opteerde ik voor Grim Fandango, waar ik geen spijt van kreeg.





Voor dit onversneden stukje jeugdige kattenkwaad straften de goden me op Tantalusachtige wijze. Als boetedoening (nouja, eigenlijk omdat ik het spel graag eens fatsoenlijk wil spelen) ben ik sinds die tijd op zoek naar Sanitarium. Het is in al die jaren, inmiddels dertien stuks, uitgegroeid tot een ware queeste. Elk volgepropt gameswinkeltje in een achterafstraat ben ik al ingedoken om die doos met dat opengesperde oog te zoeken. Tweedehands rommelmarktjes leveren niets op. Het Sega-winkeltje in Haarlem met een van de grootste tweedehands collecties oude PC-spellen in Nederland idem.

De voortzetting
Nu kún je heel sec zeggen dat ik in dit digitale tijdperk het spel online kan downloaden. En welja, op Good Old Games (http://www.gog.com/en/gamecard/sanitarium) kun je het spel voor een luttele tien Dollar halen, zelfs compatibel gemaakt met huidige besturingssystemen. Queeste klaar, toch? Maar nee. Het gaat juist om de zoektocht, de eindeloze wens ooit die wanstaltig grote, kartonnen verpakking te vinden onderaan een vergeten schap.

Eerlijk gezegd ben ik een beetje bang wat er gebeurt als ik Sanitarium ooit zou vinden, na al die tijd. Wat ben ik eigenlijk zonder dat? Wat doe ik in al die winkeltjes als ik niet meteen op zoek kan gaan naar de heilige graal? Wat te doen als de queeste uitgespeeld is? Dan kunnen ze mij ook meteen in het gesticht stoppen.





(PS. Zin om te lachen? Op http://www.mobygames.com/game/windows/sanitarium/mobyrank vind je een uitermate professioneel lezend citaat uit mijn Sanitarium-review uit de Power Unlimited.)